Bei EXKI op der Gare

Advertisements

53 Prozent sprechen zu Hause Luxemburgisch

Das nationale Statistikamt hat sich dem Sprachgebrauch der Einwohner Luxemburgs befasst – und dabei einige überraschende Erkenntnisse an den Tag gebracht. https://www.wort.lu/de/lokales/53-prozent-sprechen-zu-hause-luxemburgisch-5ce2a007da2cc1784e344721

Language Corner Luxembourg

E flotte Support vum Zentrum fir politesch Bildung (ZPB) mat e puer Verbesserungsvirschléi vu mir

Begrëffer ronderëm d’Chamber an d‘Wahlen[1]

Lëtzebuergesch Erklärung Deutsch, Français,

English, Português

D’Parlament D’Wuert kënnt vum Franséischen „parler“. An der Chamber versammele sech alleguer d’Deputéiert. Dës Vertrieder vum Vollek stëmmen iwwer Gesetzer of a beschäftege sech mat wichtegen Themen. Parlament, parlement, parliament, parlamento
D’Kommissioun D’Deputéiert diskutéieren hei d’Gesetzesvirschléi an änneren/verbesseren dës Texter. Ausschuss, commission,

committee, comissão

D’Kontroll vun der Regierung D’Deputéiert stellen de Minister/-inne Froen, op déi si äntwere mussen. D’Chamber stellt de Ministeren/-inne Suen zur Verfügung andeem si iwwer de Staatsbudget entscheet. Kontrolle der Regierung, contrôle du gouvernement, government control,

Controle governamental

D’Deputéiert Si vertrieden d’Bevëlkerung oder en Deel vun der Bevëlkerung. Si diskutéieren aktuell Themen a stëmmen iwwer Gesetzesproposen of. Abgeordnete, députés, members of parliament, deputados
De Budget Gëtt och nach „Haushalt“ genannt. D’Deputéiert diskutéieren an entscheeden iwwer d’Recetten an d’Ausgabe vum Staat. Budget, budget,

budget, orçamento

D’Legislativ D’Wuert kënnt vum latäinesche Begrëff lex (Lëtz.: Gesetz). D’Parlament gehéiert zur Legislativ a bestëmmt d’Gesetzer. Legislative, pouvoir législatif, legislative power, poder legislativo
debattéieren Debattéieren ass en anert Wuert fir diskutéieren. D’Deputéiert debattéieren z.B. iwwer Ëmwelt, Schoul, Finanzen oder aner Themen, déi aktuell a wichteg sinn. Debattieren, débattre, to debate, debater
ofstëmmen D’Deputéiert stëmmen iwwer Gesetzer of. E Gesetz ass dann ugeholl, wa mindestens 31 Deputéiert präsent sinn a méi wéi d’Halschent dofir stëmmen. Abstimmen, voter, to cast a vote, votar
D’Plénière An dësem Sall versammele sech all Deputéiert, z.B. wa Gesetzer diskutéiert an iwwer si ofgestëmmt gëtt. Plenarsaal, salle plénière, plenary soom, sala plenária
D’Wahlen Si gehéieren zu enger Demokratie. Bierger/-innen wiele Persounen a Parteien, déi si während 5 Joer an der Chamber vertrieden. Wahlen, élections, elections, eleições
D’Gesetz Gesetzer si Regelen déi fir jidderee gëllen an e gutt Zesummeliewen erméiglechen. Beschloss gi se vun de gewielte Vertrieder/-innen, den Deputéierten an der Chamber. Gesetz, loi,

law, lei

D’Demokratie All Bierger/-innen hunn di selwecht Rechter a Flichten. Jiddereen dierf fräi seng Meenung soen, sech versammelen oder sech informéieren. Bierger/-inne wiele Persounen a Parteien, vun deene si eng gewëssen Zäit wëlle regéiert ginn. Wann dës Regierung hir Aarbecht schlecht mécht, kënnen d’Wieler/-inne bei der nächster Wahl eng aner Regierung wielen. Demokratie, démocratie, democracy, democracia
D’Walkabinn Op dëser Plaz kräizt d’Wielerin oder de Wieler op engem Stëmmziedel un, wie si/hie wielt. Wahlkabine, isoloir, polling booth, cabine eleitoral
D’Regierung Si leet de Staat a suergt z.B. dofir, dass d’Gesetzer agehale ginn. Si besteet aus enger Grupp vu Persounen, de Ministeren/-innen, déi verschidden Aufgabeberäicher hunn. D’Premierministesch oder de Premierminister ass de Chef vun der Regierung. Regierung, gouvernement, government, governo
De Chamber-spräsident

D’Chamber-präsidentin

Hien/Si sëtzt méi héich wéi d’Deputéiert a leet d’Sëtzungen. Mat enger Klack suergt hien/si, wann néideg, fir Uerdnung. Parlamentspräsident/-in, président(e) du parlement, House speaker, presidente do parlamento
D’Wahlurn Nodeem hien/si de Wahlziedel ausgefëllt huet, stécht d’Wielerin oder de Wieler en an eng Enveloppe a wäerft se an dës Këscht. Wahlurne, urne électorale ballot box, urna eleitoral
ëffentlech Jiddereen dierf an der Plenière als Zuschauer un de Sëtzungen deelhuelen. All Bierger/-in an d’Press sollen d’Méiglechkeet hunn, vun der Tribün aus d’Diskussiounen am Parlament ze verfollegen an d’Deputéiert während de Sëtzungen ze beobachten. Öffentlich, public,

public, público

Quell: https://zpb.lu/pedagogical_cpt/5518/

Wéi fonktionéiert d’Chamber? Hei fënnt een Äntwerten, awer op Franséisch fir de Moment: https://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/OrganisationEtFonctionnement

Vun der Spillplaz zum Gesetz: https://www.youtube.com/watch?v=ReVqIZxwk8w

D’Verfassung op Lëtzebuergesch: https://www.lsap.lu/wp-content/uploads/LSAP-Pluspunkt-Mee-2015-Nei-Verfassung.pdf

Begreffer-rondrem-Chamber-a-Wahlen-nau.pdf