Lëtzebuergesch léieren – apprendre le Luxembourgeois – Learning Luxembourgish

Ecoutez les leçons ici (Luxembourgeois – Français)

Listen to the audio files here (Luxembourgish – English)

Advertisements

Zefriddenheet, Léift a Gesondheet fir 2019

Fir 2019 wënschen ech iech wat ech mir selwer wënschen. Ech wënsche mir:

  • e bessert Liewen

  • méi e bewosst Liewen

  • e Liewe gefëllt mat Léift

  • manner streiden a méi zesumme schaffen

Wat een zu Lëtzebuerg héiert:

  • Vill Gléck am (an dem) neie Joer !

  • E gudde Rutsch !

  • E schéint neit Joer an eng gutt Gesondheet !

E puer Froen:

  • Wat hutt dir Sylvester gemaach ?

  • Wat hutt dir Néijooschdag gemaach ?

  • Wat sinn är Resolutiounen, Virsätz, Wënsch fir 2018 ?

E puer Méiglechkeeten. Wat maacht dir gär a wat maacht dir net sou gär?

laachen, iessen, drénken, schwätzen, sangen, danzen, sëtzen, net vill schlofen, krank sinn, de Kapp wéi hunn, de Bauch wéi hunn, Euroen huelen, Euroe siche goen, d’Gripp hunn, vill Schnéi hunn, spillen, mam (mat dem) Schlitt fueren, an d’Kierch goen, spadséiere goen, d’Tëlee kucken, d’Freedefeier kucken, Lëtzebuergesch léieren, vill kräischen, mat der Famill a mat Frënn zesumme sinn, aneren hëllefen, Witzer erzielen.

E gudde Rutsch kann e puer Bedeitungen oder och keng sënnvoll hunn:

http://www.rtl.lu/kultur/eis-sprooch/177001.html, https://de.wikipedia.org/wiki/Guten_Rutsch

http://www.rtl.lu/kultur/eis-sprooch/372781.html

E gudde Rutsch:

NEW YEAR’s is over, so German-speakers are through wishing each other guten Rutsch. “Have a good slide” has a certain surface plausibility to a non-German: you glide into the next year, hoping perhaps that the momentum will carry you through until the following December. (Offered on Berlin’s icy pavements, the greeting can sound vaguely unfriendly.) No one is sure where it comes from. Wikipedia offers two possibilities.

Eng gutt Rees: Rutsch was a jovial 19th-century way of saying “trip” or “journey”, inspired perhaps by sleds and then by the advent of rail. The Grimm Brothers’ dictionary quotes Goethe: “sonntag rutscht man auf das Land,” or “on Sunday we go to the countryside.” The shift from space to time may have happened at the beginning of the 20th century, when "guten Rutsch" shows up as a greeting on newly popular picture postcards.

https://www.economist.com/johnson/2011/01/06/guten-rutsch

E gudde Kapp (Ufank) vum Joer: eine Verballhornung des hebräischen ראש השנה טוב Rosch ha schana tov, wörtlich „einen guten Kopf (Anfang) des Jahres“

Wikipedia offers two possibilities.

Rutsch was a jovial 19th-century way of saying “trip” or “journey”, inspired perhaps by sleds and then by the advent of rail. The Grimm Brothers’ dictionary quotes Goethe: “sonntag rutscht man auf das Land,” or “on Sunday we go to the countryside.” The shift from space to time may have happened at the beginning of the 20th century, when "guten Rutsch" shows up as a greeting on newly popular picture postcards.

More intriguing is the possibility that it was imported from Hebrew via Yiddish by way of “Rotwelsch”, the argot of marginal groups like pedlars, beggars and prostitutes. On this theory, guten Rutsch was begotten by Rosh Hashanah, the Jewish new year (literally “head of the year”). “Rosh” meant “head” in Rotwelsch-speaking circles in the middle of the 18th century. Yiddish parentage is the more popular explanation but, sadly, it sounds the less likely. For one thing, Rosh Hashanah falls in September or October, not at the end of the Gregorian year. Jews referred to the Christian version simply as shanah khadashah, “new year” in Hebrew. For another, many Yiddish-speakers say something closer to “rausch” or "roish" than “rosh” and it’s a stretch from any of those to “Rutsch”. Which is a pity. Yiddish is basically German leavened with Hebrew, Aramaic and Slavic ingredients. It would be nice to think that more traffic also flowed the other way. German has borrowed chutzpah and other bits from Yiddish, but probably not the cheerful guten Rutsch.

En Text aus der Radio Ara Emissioun: Gutt Virsätz fir d’neit Joer

Den Audio vun der Emissioun

Sendung 139, 3ten a 4te Januar 2003. Wéi déi Zäit awer erëmgeet. En neit Joer huet ugefaang, bei eis op jidde Fall. Et ass dat symbolesch sécher méi wichteg. Uleies genuch nei Virsätz ze man, nees e bësse Schwong a säi Liewen ze kreien. Et ass erfreelech ze gesinn dass vill Medie ronderëm eis net nëmme mat Chrëschtlidder iwwerschëdden, mee dass mer an eiser gudder warmer, gemittlecher Stiffchen d’Realitéit vun Aarmut, Nout a Krich a villen Deeler vun der Welt virun d’Nues gehale kréien. Wat een domat ufänkt hängt ëmmer vun eiser eegener Situatioun dee Moment of. Wéi geet et eis selwer, wou si mir drun, kënne mir iwwerhaapt e Vergläich zéien, mat eise Suergen an deenen hire Suergen. Mir kënnen eise Pefferkäerche bäileeën. An deem mer aktiv sinn oder et ginn. D’Gréisst an d’Ausmooss vun eiser Bestriewung ass do Niewesaach. De Wee dee mir maachen ass ausschlaggebend. An de Bahá’í Schrëfte liese mer: „Lee all Dag Recheschaft virun dir selwer of, éiers du zur Recheschaft gezu gëss. Wëll den Doud mellt sech net un an da muss de dech kënne veräntwere fir dat wat s de gemaach hues,“. [1]

Ech huelen dat positiv op a soe mer. Jean-Marie, wat hues de haut gemaach, wat dawäert ass, driwwer ze schwätzen. An der heiteger Pädagogie neméi wegzedenken. Ech stäipe mech op meng gutt Qualitéiten, op déi Saachen, déi ech gutt gemaach hunn a versichen dat vläicht den nächsten Dag e bësselche besser ze man. Wichteg sinn dës kleng Schritt no vir, wann ech sou soen duerf. A wann ech vu Virsätz schwätzen ass dat natierlech gutt, wann ech och déi positiv beschreiwe kann. Ech ka soen: ech wäert an nächster Zäit versiche méi gesond ze liewen, amplaz ze soen, ech wäert net méi fëmmen, net méi schlecht a seier Iessen einfach erofschlécken. Wéi wichteg dobäi d’Ermuddegung ronderëm eis ass, brauch ech Iech jo net ze soen. Abbe ech hu mer fir unzefänke virgehol, meng Virsätz opzeschreiwen, an zwar a klengen Tranche vun dräi Méint. Meng éischt Rei vu Virsätz gi bis den 21te März, d’Bahá’í Neit Joer. An da gëtt et eng Kolonn mat Virsätz a Pläng fir meng Fra an ech, déi mir zesummen ausschaffen.

Wiem notze gutt Virsätz, Resolutiounen a Pläng da schlussendlech? „Betruecht de Mënsch wéi e Biergwierk, räich un Edelsteng vun onschätzbarem Wäert. Nëmmen d’Erzéiung ka bewierken, dass all dës Edelsteng an him zum Virschäi kommen an dass d’Mënschheet dorauser Notzen zéie kann.“

Mat deem Gedanken ass et liicht fir eng Astellung zum Liewen ze hunn wou ech an all Liewenssituatioun probéieren dat Bescht draus ze man, fir mech a fir déi ronderëm mech. Op ech Professor oder Aarbechter, Dokter oder Botzfra, am Chomâge oder am Prisong sinn, d’Fro ass ëmmer déi selwecht: Wéi kann ech mir an deenen ronderëm mech hëllefen, hinnen e klengen Déngscht erweisen, u si denken. A wéi weisen ech anere meng Léift.

An deem Sënn heescht Bahá’í sinn, ugezu si vun der Visioun vun engem Liewen, wou den Déngscht un der Mënschheet un éischter Plaz ass. Bahá’u’lláh schreift: „Loosst all Moie besser si wéi den Owend virdrunn an all neien Dag méi räich wéi de viregen. De Wäert vum Mënsch läit am Déngscht an an der Dugend, net am Prunk vum gudde Liewen an am Räichtum.“ Fir iech e schéine Weekend an eng wonnerbar Woch, an dat nach e bësse besser wéi déi lescht!